Home Forum Download Account
สมาคมสำรวจระยะไกลและสารสนเทศภูมิศาสตร์แห่งประเทศไทย
เมนูหลัก
· เธซเธ™เน‰เธฒเนเธฃเธ
· กระดานข่าว
· ข้อมูลของสมาคมฯ
· ข่าวสารส่วนตัว
· ค้นหา
· ดาวน์โหลด
· แบบสำรวจ
· ปฏิทินกิจกรรมของสมาคมฯ
· เผยแพร่ข่าวสาร
· ยอดฮิตติดอันดับ
· เรื่องทั้งหมด
· เรื่องทั้งหมดสำหรับพิมพ์
· วารสาร
· สถิติการเข้าชม
· สมุดเยี่ยม
· หัวข้อเรื่อง
เลือกภาษา
เน€เธฅเธทเธญเธเธฃเธนเธ›เนเธšเธšเธ เธฒเธฉเธฒ:


เธ•เธดเธ”เธ›เธฃเธฐเธเธฒเธจ พฤหัสบดี 01 ก.ย. 05@ 05:49:01 ICT เน‚เธ”เธข admin
สถานภาพแผนที่ไทยก่อนสมัยรูปถ่ายทางอากาศ
การแผนที่


พิพิธภัณฑสถานทางแผนที่ กรมแผนที่ทหาร

แผนที่ประเทศไทยสมัยโบราณ

แผนที่ประเทศไทยที่มีอายุสูงที่สุดเท่าที่มีเก็บอยู่ในพิพิธภัณฑสถานทางแผนที่เป็นแผนที่สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ซึ่งชาวยุโรปได้จัดทำขึ้น เพื่อความสะดวกในการติดต่อค้าขายกับเมืองไทยสมัยนั้น
สำเนาแผนที่เก่าที่ชาวยุโรปเป็นผู้เขียนในสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี มีดังนี้

๑.แผนที่ราชอาณาจักรสยามและประเทศใกล้เคียง (Cartr du Royaume de Siam et des Pays Circonvoisins) R. PLACIDE Augustin Dechauffe นักภูมิศาสตร์แห่งราชสำนักฝรั่งเศสเป็นผู้ทำการสำรวจตรงกับในรัชสมัยพระนารายณ์มหาราช แผนที่ระวางนี้ได้แสดงอาณาเขตราชอาณาจักรสยาม และประเทศใหล้เคียง เมื่อ ค.ศ.๑๖๘๖ (พ.ศ.๒๒๒๙) พร้อมทั้งมีบทบรรยายประกอบแผนที่ กล่าวถึงลักษณะที่ตั้ง เส้นทางมาสู่ราชอาณาจักรสยาม อาณาเขต และการปกครอง ประชากร ความเป็นอยู่และวัฒนธรรม การพาณิชย์ และเศรษฐกิจ



๒.แผนที่ผังเมือง
๒.๑ รูปแสดงเมืองต่างๆ ตั้งแต่อ่าวไทยขึ้นไปถึงอยุธยา และเมืองเหนือ ชาวฮอลันดา เขียนขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๑๗๙ พิมพ์เมื่อ พ.ศ.๒๒๖๙
๒.๒ รูปอยุธยา มีลักษณะกึ่งทัศนียภาพ กึ่งผังเมือง ซึ่งชาวฝรั่วงเศส ชาวฮอลันดา ชาวเยอรมันได้เขียนไว้หลายรูป ชาวฮอลันดา ได้เริ่มเขียนขึ้นเมื่อ พ.ศ.๒๑๗๙ ตรงกับสมัยสมเด็จพระเจ้าปราสาททอง แสดงถนน คลอง และอาคารต่างๆ อย่างชัดเจน ต่อมาในสมัยพระนารายณ์มหาราช ได้ทรงพระราชทานพระราชานุญาติให้ชาวฝรั่งเศสทำแผนที่มากมาย เช่น บาทหลวง Mr. Courtaulin ซึ่งประจำอยู่ที่สำนักเผยแพร่ศาสนาในประเทศจีนทำแผนที่ผังเมืองอยุธยาซึ่งเป็นนครหลวง และเมืองลพบุรี ซึ่งเป็นเมืองตากอากาศ รวมทั้งบริเวณกรุงเทพฯ(บางกอก) ซึ่งเป็นที่ตั้งป้อมปราการ เมื่อ ค.ศ.๑๖๘๖ หรือเมื่อประมาณเกือบ ๓๐๐ ปีที่ผ่านมา แผนที่ฉบับนี้มีรายละเอียดทางภูมิศาสตร์ที่น่าสนใจหลายประการ นอกจากจะลงตำแหน่งของสิ่งต่างๆ ได้อย่างถูกต้องใกล้เคียงกับความเป็นจริงในสภาพปัจจุบันแล้ว ก็ยังมีรายละเอียดที่มีคุณค่าซึ่งอาจแปลความหมายในแง่ประวัติศาสตร์ และภูมิประวัติศาสตร์หรืออดีตภูมิศาสตร์ได้หลายประการ รายละเอียดเหล่านั้นได้แก่ ทำเลที่อยู่ของชาวไทย(สยาม) ชาวจีน ชาวมลายู ชาวโปตุเกส ชาวญี่ปุ่น ชาวมอญ ชาวฝรั่งเศส และชาว ฮอลันดา เป็นต้น พระบรมมหาราชวัง วัดพระพุทธศาสนา วัดมอญ วัดของศาสนาคริสเตียน สมาคมชาวต่างประเทศ บริเวณโรงช้างโรงม้า ป้อมปราการ บริษัทต่างประเทศ เรือนแถว และอ่างเก็บน้ำเป็นต้น

แผนที่ผังเมืองดังกล่าว พิพิธภัณฑสถานทางแผนที่ กรมแผนที่ทหารมีสำเนาภาพถ่ายซึ่งถ่ายจากต้นฉบับของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ และแฟ้มเอกสารประวัติศาสตร์ของ ดร.สุเมธ ชุมสาย ณ.อยุธยา เมื่อ พ.ศ.๒๕๑๘ สถานทางแผนที่มีสำเนาภาพถ่าย ๑๓ รายการ

๒.๓ แผนผังเมืองละโว้ ชาวฝรั่งเศสเป็นผู้เขียน สันนิษฐานว่าเขียนในสมัยพระนารายณ์มหาราช เพราะได้ระบุไว้ในแผนที่ว่า กรุงละโว้เป็นพระราชฐานที่พระมหากษัตริย์ประทับอยู่เป็นประจำ

๒.๔ แผนที่ป้อมเมืองธนบุรี ครั้งรบฝรั่งเศสต้นแผ่นดินสมเด็จพระเทพราชา เมื่อ พ.ศ.๒๒๓๑ มองซิเออร์วอลลันด์เวอร์เกนส์ นายทหารช่างฝรั่งเศสที่รักษาป้อมคราวนั้นได้ทำไว้
(แผนที่รายการที่ ๒.๓ และ ๒.๔ กรมแผนที่ทหารได้นำมาพิมพ์ขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๗)

๒.๕ รูปแม่น้ำเจ้าพระยาจากอ่าวไทยถึงอยุธยา แสดงที่ตั้งป้อมเมืองบางกอก ชาวฮอลันดาเขียนขึ้นเมื่อ พ.ศ. ๒๒๓๓ ในสมัยสมเด็จพระเทพราชา

๓. แผนที่ประเทศไทยในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑-๘

จากหลักฐานที่ได้ค้นพบแผนที่เก่าที่สุดในสมัยต้นกรุงรัตรโกสินทร์ได้แก่ แผนที่ยุทธศาสตร์ ครั้งรัชกาลพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีที่ ๑ เป็นแผนที่แสดงอาณาเขตคลอบคลุมพื้นที่ภาคกลางและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย เป็นแผนที่การเดินทัพซึ่งเขียนขึ้นใหม่จากต้นร่างเดิมที่มีมาตั้งแต่รัชกาลที่ ๑ แห่งกรุงรัตรโกสินทร์ สันนิษฐานว่าเขียนในรัชกาลที่ ๓ เป็นแผนที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่มีหลักฐานแสดงว่าคนไทยเป็นผู้เขียน โดยใช้วิธีการค่อนข้างเป็นวิทยาศาสตร์ ลักษณะของแผนที่แสดงแม่น้ำ ภูเขา ป้อม ค่าย และหมู่บ้านลงไว้ในลักษณะเดียวกับรูปภาพฝาผนัง และแสดงเส้นทางการเดินทัพบอกระยะทาวโดยประมาณจากเวลา เช่น ทางวันหนึ่งหรือทางสามคืนเป็นต้น แผนที่ยุทธศาสตร์ฉบับนี้ กรมแผนที่ทหารก็ได้นำขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวครั้งเสด็จกรมแผนที่ทหาร เมื่อวันที่ ๒๓ มีนาคม พ.ศ.๒๕๑๓ โดยทางกรมแผนที่ทหารได้ถ่ายทำสำเนาไว้ และได้นำออกเผยแพร่ในงานนิทรรศการที่กรมแผนที่ทหารร่วมกับสยามสมาคมจัดขึ้น ณ.สถานสอนภาษา เอ.ยู.เอ ในพ.ศ. ๒๕๑๘

แผนที่ในระยะเริ่มแรกที่รับวิทยาการจากตะวันตก ในสมัยรัชกาลที่ ๕ - ๘ พิพิธภัณฑสถานทางแผนที่ได้แบ่งประเภทไว้ดังนี้

๑. แผนที่เสด็จพระราชดำเนินประพาสสถานที่ต่างๆ
๒. แผนที่พระราชอาณาจักรสยาม
๓.แผนที่มณฑลต่างๆ
๔.แผนที่ปักปันเขตแดน
๕.แผนที่แสดงอาณาจักรไทยสมัยโบราณและเมืองโบราณของไทย
๕.แผนที่จำแนกเป็นภาคต่างๆภายในประเทศ
๖.แผนที่ภูมิศาสตร์ประเทศสยาม
๗.แผนที่ตัวเมืองกรุงเทพฯ
๙.แผนที่เดินเรือ หรือแผนที่อุทกศาสตร์

คัดมาจากบางส่วนของ บทความ สถานภาพแผนที่ไทยก่อนสมัยรูปถ่ายทางอากาศ ฉบับที่ ๔ ปีที่ ๒๗ (เมษายน-มิถุนายน ๒๕๒๘)



 
_RELATED
· _MOREABOUT การแผนที่
· _NEWSBY admin


_MOSTREAD การแผนที่:
สถานภาพแผนที่ไทยก่อนสมัยรูปถ่ายทางอากาศ

_RATEARTICLE
_AVERAGESCORE: 3.70
เธˆเธณเธ™เธงเธ™เธœเธนเน‰เธฅเธ‡เธ„เธฐเนเธ™เธ™: 27


_RATETHISARTICLE

_EXCELLENT
_VERYGOOD
_GOOD
_REGULAR
_BAD

_OPTIONS

 _PRINTER _PRINTER

 _FRIEND _FRIEND

"สถานภาพแผนที่ไทยก่อนสมัยรูปถ่ายทางอากาศ" | _LOGINCREATE | 0 เธ‚เน‰เธญเธ„เธดเธ”เน€เธซเน‡เธ™เธ•เนˆเธฒเธ‡เน†
_COMMENTSWARNING

_NOANONCOMMENTS