การกำหนดตำแหน่งบนแผนที่คือการบอกตำแหน่งที่อยู่ของเราว่าเราอยู่บริเวณส่วนใดของแผนที่หรือบริเวณใดบนผิวโลก
ที่นิยม
บอกตำแหน่งกันมีอยู่สองระบบคือ
ระบบ พิกัดภูมิศาสตร์
และพิกัดกริด
พิกัดภูมิศาสตร์
เป็นระบบที่เก่าแก่ที่สุดในการกำหนจุด
โดยอาศัยเส้นสองชนิด
คือ
เล้นที่ลากผ่านขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้เรียกว่า
เส้นลองจิจูด
หรือที่เรียกว่า
เส้นแวง
เส้นที่สองคือเส้นที่ลากตามแนวตะวันออกตะวันตกในลักษณะเส้นขนาน
เรียกว่า เส้นละติจูด
ค่าพิกัดที่ปรากฎอยู่บนแผนที่
พิกัดภูมิศาสตร์นี้สามารถมองเห็นบนแผนที่
บนขอบมุมระวางของแผนที่
โดยแผนที่ 1: 50,000
โดย ขนาดระวางของแผนที่
1: 50,000 จะมีขนาดเท่ากับ 15 x 15
ลิบดา
เวลาอ่านก็จะอ่านออกมาเป็นค่า
ละติจูด และค่าลองติจูด
โดยใช้การแบ่ง
ทั้งแนวตั้งและแนวนอน
เป็น อย่างละ 15 ส่วน
ค่าพิกัดที่อ่านได้จะมีความละเอียดเท่ากับ
1 ลิบดา
พิกัดกริดทางทหาร
ระบบพิกัดกริดได้ถูกนำมาใช้ในกิจการทหารของสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี
พ.ศ. 2434 และกรมแผนที่ทหาร
เริ่มนำมาใช้
ในโครงการทำแผนที่จากรูปถ่ายทางอากาศ
การบอกตำแหน่งโดยระบบพิกัดกริดมีส่วนดีและสะดวกกว่า
ระบบพิกัดภูมิศาสตร์
การอ่านค่าพิกัดกริด
1.
อ่านเลขอักษรประจำเขตกริด
จากบริเวณส่วนล่างของขอบระวางแผนที่
ในที่นี้คือ 47N
2.
อ่านอักษรประจำจัตุรัส
100,000 เมตรจากขอบระวางแผนที่
โดยเส้นกริดมีค่าน้อยกว่า
600 คือ NH ถ้ามากกว่ามีค่า PH
3. อ่านค่าของจตุรัส
ณ จุดพิจารณา
ความละเอียดจะขึ้นอยู่กับจำนวนหลักที่อ่าน
เช่น
ถ้าอ่านออกมาเป็นพิกัด 4 ตำแหน่ง เช่น 1542 เราจะสามารถแบ่งได้คือ ค่า เส้นพิกัดของเส้นกริดตะวันออก
เท่ากับ 15 ค่ากริดเหนือ
เท่ากับ 42
ความละเอียดของพิกัดที่อ่านคือ
1,000 เมตร
ถ้าอ่านออกมาเป็นพิกัด 6 ตำแหน่ง เช่น 152427 เช่นเดียวกันคือ 152 เป็นค่า กริดตะวันออก
และ 427 เป็นค่ากริดเหนือ
ความละเอียดของค่าพิกัดที่ออกมาเท่ากับ
100 เมตร
ถ้าอ่านออกมาเป็นค่าพิกัด
8 ตำแหน่ง
ความละเอียดของค่าที่อ่านออกมาก็จะเท่ากับ
10 เมตร
เช่น อ่านพิกัดที่จุด A มีพิกัดดังนี้ คือ 47NPH152427 คือการบอกพิกัดกริดทางทหารอย่างสมบูรณ์ แต่ถ้าพื้นที่ปฎิบัติการไม่กว้างใหญ่นัก อ่านบอกเป็นแค่ 152427หรือ PH152427 ก็พอ