การกำหนดตำแหน่งบนแผนที่คือการบอกตำแหน่งที่อยู่ของเราว่าเราอยู่บริเวณส่วนใดของแผนที่หรือบริเวณใดบนผิวโลก
ที่นิยม บอกตำแหน่งกันมีอยู่สองระบบคือ ระบบ พิกัดภูมิศาสตร์ และพิกัดกริด

พิกัดภูมิศาสตร์

เป็นระบบที่เก่าแก่ที่สุดในการกำหนจุด โดยอาศัยเส้นสองชนิด คือ เล้นที่ลากผ่านขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้เรียกว่า
เส้นลองจิจูด หรือที่เรียกว่า เส้นแวง เส้นที่สองคือเส้นที่ลากตามแนวตะวันออกตะวันตกในลักษณะเส้นขนาน เรียกว่า เส้นละติจูด
ค่าพิกัดที่ปรากฎอยู่บนแผนที่ พิกัดภูมิศาสตร์นี้สามารถมองเห็นบนแผนที่ บนขอบมุมระวางของแผนที่ โดยแผนที่ 1: 50,000
โดย ขนาดระวางของแผนที่ 1: 50,000 จะมีขนาดเท่ากับ 15 x 15 ลิบดา เวลาอ่านก็จะอ่านออกมาเป็นค่า ละติจูด และค่าลองติจูด โดยใช้การแบ่ง
ทั้งแนวตั้งและแนวนอน เป็น อย่างละ 15 ส่วน ค่าพิกัดที่อ่านได้จะมีความละเอียดเท่ากับ 1 ลิบดา

พิกัดกริดทางทหาร

ระบบพิกัดกริดได้ถูกนำมาใช้ในกิจการทหารของสหรัฐอเมริกาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2434 และกรมแผนที่ทหาร เริ่มนำมาใช้
ในโครงการทำแผนที่จากรูปถ่ายทางอากาศ การบอกตำแหน่งโดยระบบพิกัดกริดมีส่วนดีและสะดวกกว่า ระบบพิกัดภูมิศาสตร์

การอ่านค่าพิกัดกริด


1. อ่านเลขอักษรประจำเขตกริด จากบริเวณส่วนล่างของขอบระวางแผนที่ ในที่นี้คือ 47N
2. อ่านอักษรประจำจัตุรัส 100,000 เมตรจากขอบระวางแผนที่
โดยเส้นกริดมีค่าน้อยกว่า 600 คือ NH ถ้ามากกว่ามีค่า PH
3. อ่านค่าของจตุรัส ณ จุดพิจารณา ความละเอียดจะขึ้นอยู่กับจำนวนหลักที่อ่าน เช่น
ถ้าอ่านออกมาเป็นพิกัด 4 ตำแหน่ง เช่น 1542 เราจะสามารถแบ่งได้คือ ค่า เส้นพิกัดของเส้นกริดตะวันออก เท่ากับ 15 ค่ากริดเหนือ เท่ากับ 42
ความละเอียดของพิกัดที่อ่านคือ 1,000 เมตร
ถ้าอ่านออกมาเป็นพิกัด 6 ตำแหน่ง เช่น 152427 เช่นเดียวกันคือ 152 เป็นค่า กริดตะวันออก และ 427 เป็นค่ากริดเหนือ
ความละเอียดของค่าพิกัดที่ออกมาเท่ากับ 100 เมตร
ถ้าอ่านออกมาเป็นค่าพิกัด 8 ตำแหน่ง ความละเอียดของค่าที่อ่านออกมาก็จะเท่ากับ 10 เมตร

เช่น อ่านพิกัดที่จุด A มีพิกัดดังนี้ คือ 47NPH152427 คือการบอกพิกัดกริดทางทหารอย่างสมบูรณ์ แต่ถ้าพื้นที่ปฎิบัติการไม่กว้างใหญ่นัก อ่านบอกเป็นแค่ 152427หรือ PH152427 ก็พอ

 

 

ลองดูตัวอย่างดังต่อไปนี้