การใช้แผนที่
ก่อนที่เราจะใช้แผนที่เราควรมาทำความเข้าใจถึงแผนที่กันก่อนดีกว่านะครับ
แผนที่คือรูปลายเส้นที่เขียนหรือกำหนดขึ้น
เพื่อแสดงสัญญาลักษณ์ของพื้นผิวพิภพทั้งหมด
หรือเพียงบางส่วน ลงบนพื้นราบ
( กระดาษ )
ตามมาตรส่วน
โดยใช้สีและสัญลักษณ์แทนรายละเอียดของภูมิประเทศ
และสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น
การแบ่งประเภทของแผนที่
เราสามารถแบ่งแผนที่ออกไปได้หลายประเภท
แต่ที่นิยมแบ่งกันก็คือ
แบ่งตามมาตราส่วนของแผนที่
โดยสามารถแบ่งได้ดังนี้คือ
1. แผนที่มาตราส่วนเล็ก
ได้แก่ มาตราส่วน 1: 600,000
และ เล็กกว่า
2.
แผนที่มาตราส่วนปานกลาง
ได้แก่ มาตราส่วน
ใหญ่กว่า 1: 600,000
แต่เล็กกว่า 1:75,000
3. แผนที่มาตราส่วนใหญ่
ได้แก่ มาตราส่วน
ที่ใหญ่กว่า 1 : 75,000
แผนที่มาตราส่วนเล็ก
ที่นิยมใช้และผลิตคือ
แผนที่มาตราส่วน 1: 1,000,000
แผนที่มาตราส่วนปานกลางที่นิยมใช้และผลิตคือ
แผนที่มาตราส่วน 1: 250,000
แผนที่มาตราส่วนใหญ่ที่นิยมใช้และผลิตคือ
แผนที่มาตราส่วน 1: 50,000
ส่วนประกอบของแผนที่ บริเวณขอบระวางของแผนที่จะมีรายละเอียดที่จำเป็นในการใช้แผนที่จำนวนมาก เราสามารถยกส่วนที่สำคัญๆ ได้ดังนี้คือ 1. ชื่อระวาง ( sheet name ) 2. หมายเลขระวาง ( sheet number ) 3. ชื่อชุดแผนที่ และมาตราส่วน ( series name and scale ) 4. หมายเลขประจำชุด ( series number ) 5. หมายเลขการจัดพิมพ ์ ( edition number ) 6. มาตราส่วนเส้นบรรทัด ( Bar scale ) 7. สารบัญระวางติดต่อ ( Adjoining Sheet ) 8. แผนผังเดคดิเนชั้น ( มุมเยื้อง ) ( Declination Diagram ) 9. ช่วงชั้นความสูง ( contour Interval ) 10. คำแนะนำในการใช้ค่ากริด ( grid reference box ) 11. คำอธิบายสัญลักษณ์ ( legend ) เครื่องหมายแผนที่ เครื่องหมายแผนที่ คือ เครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ที่ใช้แทนสิ่งต่างๆพื้นพิภพ ที่เกิดขึ้นเอง และตามธรรมชาติ นอกจากเครื่องหมายแล้ว เรายังใช้สีเป็นการแสดงลักษณะภูมิประเทศอีอด้วย คือ 1. สีดำ หมายถึง ภูมิประเทศสำคํญทางวัฒนธรรมที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น อาคาร สุสาน วัด สถานที่ราชการต่างๆ เป็นต้น 2. สีนำเงิน หมายถึง สักษณะภูมิประเทศที่เป็นน้ำ เช่น ทะเล แม่นำ หนอง บึง เป็นต้น 3. สีนำตาล หมายถึง ลักษณะ ภูมิประเทศที่มีความสูงโดยทั่วไป เช่น เส้นชั้นความสูง 4. สีเขียว หมายถึง พืชพันธุ์ไม้ต่างๆ เช่น ป่า สวน ไร่ 5. สีแดง หมายถึง ถนนสายหลัก พื้นที่ย่านชุมชนหนาแน่น และลักษณะภูมิประเทศสำคัญ
ท่านก็คงจะทราบแล้วว่าแผนที่มีอะไรบ้างแล้ว ต่อไปเรามาฝึกการอ่านค่าพิกัดบนแผนที่มาตราส่วน 1 : 50,000 กันเลยนะครับ บทเรียนการบอกตำแหน่งบนแผนที่